KPSS Türkçe · Noktalama İşaretleri
Virgül nereye konur, nereye asla konmaz? Bir işaret cümlenin anlamını çevirir.
- 120 soru
- 10 çözümlü
- 6 deneme seti
- getiri: orta
Bilmen gereken kurallar
Virgülün Görevleri
- Eş görevli öğe
- Aynı görevli sözcükleri ayırır
- Sıralı cümle
- Açtı, girdi, oturdu.
- Özneyi belirtme
- Anlam karışıklığını önler
- Ara söz
- Ara söz/ara cümleyi ayırır
- Hitaptan sonra
- Arkadaşlar, dinleyin.
Anlam Değiştiren Virgül
- Genç adama…
- Virgülsüz: adam genç
- Genç, adama…
- Virgüllü: yardım eden genç
- Kural
- Virgül ilk sözü özne yapar
- Sıfat mı, özne mi?
- Virgül varsa ilk sözcük öznedir
Virgül Nereye Konmaz
- Özne–yüklem arası
- Ankara, başkenttir → yanlış
- ve/veya/ya da önce
- Geldi, ve gitti → yanlış
- ile'den önce
- Ali ile Veli (virgül yok)
Noktalı Virgül
- Virgüllü grupları
- İzmir, Aydın Ege'de; Konya İç Anadolu'da
- Bağlaçsız iki yargı
- Üşüdüm; ceketimi giydim.
İki Nokta
- Açıklama/örnek
- Şunları aldı: kalem, defter
- Alıntı öncesi
- Dedi ki: 'Tekrar edin.'
Boşluğa Hangi İşaret?
- Açıklama/örnek/alıntı
- iki nokta
- Virgüllü grup ayırma
- noktalı virgül
- Bağlaçsız iki yargı
- noktalı virgül
- Eş görevli/sıralı
- virgül
- Söz bitti
- nokta
Nokta
- Cümle sonu
- Bitmiş yargıdan sonra
- Kısaltma
- Dr., Prof.
- Sıra sayısı
- 3. (üçüncü)
- Tarih ve saat
- 29.10.1923 / 14.30
- Ölçüde yok
- kg, cm, m nokta almaz
Üç Nokta
- Yarım söz
- O eski günler…
- 'vb.' yerine
- Roman, şiir…
- Atlanan bölüm
- Alıntıda çıkarılan yer
Soru ve Ünlem
- Soru cümlesi
- Geldin mi?
- Şüpheli bilgi
- 1240 (?) yılında
- Dolaylı soru
- Sordu → soru işareti yok
- Ünlem: duygu
- Eyvah! Dikkat!
- Alay (parantez)
- Çok çalışkanmış (!)
Tırnak ve Yay Ayraç
- Tırnak: aktarma
- Doğrudan aktarma, eser adı
- Vurgu
- Vurgulanan sözü belirtir
- Yay ayraç
- KPSS (Kamu Personel…) açıklar
Kısa ve Uzun Çizgi
- Kısa çizgi: ek/kök
- Ek gösterir: -de, -ki
- Arası/yönü
- Ankara-İstanbul yolu
- Uzun çizgi
- Konuşma (diyalog) çizgisi
Kesme: Nerede Var
- Özel ad + çekim eki
- Ankara'ya, Ahmet'in
- Kısaltma + ek
- TBMM'de, TL'yi
- Sayı + ek
- 1923'te, 8'inci
Kesme: Nerede Yok
- Yapım eki alan özel ad
- Türkçe, Ankaralı, Türklük
- Bağlaç de/da, ki
- Ayrı yazılır, kesme yok
- Ek -de/-da
- Bitişik ve kesmesiz
Örnekler
Çözümlü örnek 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı vardır?
- A Ali, Ayşe ve Veli geziye geldi.
- B Kapıyı açtı, içeri girdi.
- C Kitabı aldı, ve dolaba koydu.
- D Sevgili dostlar, hoş geldiniz.
- E Şunu bil: zaman çok değerlidir.
Çözüm
- Kural: 've, veya, ya da' bağlaçlarından önce virgül konmaz.
- 'Kitabı aldı, ve dolaba koydu.' cümlesinde 'aldı, ve' → yanlış.
- Diğerleri doğru kullanımdır.
Doğru cevap: C. “ve” bağlacından önce virgül konmaz; “Kitabı aldı ve dolaba koydu.” olmalıdır.
Çözümlü örnek 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı vardır?
- A Defteri, kalemi ve silgiyi aldı.
- B Ali, sınıf birincisi, ödül aldı.
- C Evet, sana katılıyorum.
- D Türkiye’nin başkenti, Ankara’dır.
- E Geldi, ama hiç konuşmadı.
Çözüm
- “Türkiye’nin başkenti” özne, “Ankara’dır” yüklem.
- Aralarında eş görevli/ara söz yok → virgül gereksiz.
- Gereksiz virgül yanlıştır.
Doğru cevap: D. Özne ile yüklem arasına gereksiz virgül konmuştur; “Türkiye’nin başkenti Ankara’dır.” olmalıdır.